Կոնքազդրային և ծնկան հոդերի էնդոպրոթեզավորումը
Նյութը պատրաստվել է վնասվածքաբան-օրթոպեդ Արման Ներսիսյանի հետ համատեղ։
Երբ քրոնիկ ցավը, որը չի անցնում դեղորայքով կամ ֆիզիոթերապիայով, դառնում է ձեր մշտական ուղեկիցը, և հոդերի շարժունակությունը սահմանափակվում է այն աստիճան, որ նույնիսկ կենցաղային գործողությունները դառնում են տանջալից, ապա ժամանակն է մտածել հեղափոխական լուծման մասին։
Խոսքը գնում է Էնդոպրոթեզավորման մասին՝ հիվանդ կամ վնասված հոդի փոխարինումը արհեստական հոդով։
Այս վիրահատությունը հնարավորություն է տալիս ոչ միայն ազատվել ցավից, այլև վերականգնել կորցրած շարժունակությունը և վերադառնալ ակտիվ կյանքի։
Ի՞նչ է էնդոպրոթեզը և ե՞րբ է այն անհրաժեշտ
Էնդոպրոթեզը բարդ կառույց է, որը նախատեսված է հոդի բնական ֆունկցիաները կրկնօրինակելու համար։ Այն բաղկացած է հատուկ բժշկական նյութերից՝ հիմնականում տիտանից (ոսկրին ամրացվող մասեր), կերամիկայից կամ գերամուր պոլիէթիլենից (շփման մակերեսներ)։
Ծնկան և կոնքազդրային հոդերի էնդոպրոթեզավորման հիմնական ցուցումները
- Դեֆորմացնող արթրոզ (Օստեոարթրիտ). Հոդային աճառի ծանր, 4-րդ աստիճանի քայքայում (երբ ոսկրը շփվում է ոսկրի հետ)։
- Ասեպտիկ (ավասկուլյար) նեկրոզ. Արյան մատակարարման խանգարման հետևանքով ոսկրի մի մասի մեռուկացում (հատկապես կոնքազդրային հոդի գլխիկի)։
- Ռևմատոիդ արթրիտ. Երբ հոդը անդառնալիորեն վնասված է քրոնիկ բորբոքման հետևանքով։
- Ծանր վնասվածքներ. Կոնքի կամ ծնկան հոդի ներհոդային կոտրվածքներ, որոնք անհնար է վերականգնել։
Կոնքազդրային հոդի էնդոպրոթեզավորում
Կոնքազդրային հոդի փոխարինումը ժամանակակից բժշկության ամենահաջողված վիրահատություններից է։
- Վիրահատության էությունը. Հեռացվում է ազդրոսկրի գլխիկը և քայքայված քացախափոսը (acetabulum)։ Փոսի մեջ տեղադրվում է արհեստական բաժակ, իսկ ազդրոսկրի մեջ՝ ցողուն, որի վրա տեղադրվում է կերամիկական կամ մետաղական գլխիկ։
- Արդյունքը. Կոնքազդրային էնդոպրոթեզավորումից հետո ցավը գրեթե անմիջապես անհետանում է։ Պացիենտների մեծամասնությունը կարողանում է քայլել վիրահատությունից մեկ օր անց (հենակներով կամ ձեռնափայտով) և զգալիորեն բարելավում է կյանքի որակը։
Ծնկան հոդի էնդոպրոթեզավորում
Ծնկան հոդը ավելի բարդ է, քանի որ այն ոչ միայն ծալվում ու բացվում է, այլև ապահովում է ոչ մեծ ռոտացիա։
- Վիրահատության էությունը. Հեռացվում են ազդրոսկրի և մեծ ոլոքի մաշված հոդային մակերեսները։ Դրանք ծածկվում են մետաղական գլխարկներով (կոմպոնենտներով), որոնց միջև տեղադրվում է ուժեղ պոլիէթիլենային «պրոֆիլ»՝ որպես նոր աճառ։
- Կենտրոնական խնդիրը. Ծնկի վիրահատության հիմնական նպատակը ոչ միայն ցավազրկումն է, այլև ոտքի ճիշտ առանցքի վերականգնումը (օրինակ՝ դեֆորմացիաների շտկում X-աձև կամ O-աձև ոտքերի դեպքում) և շարժման լիարժեք ամպլիտուդի ապահովումը։
Ժամանակակից օրթոպեդիայի նորամուծությունները
Այսօր էնդոպրոթեզավորումը զգալիորեն տարբերվում է անցյալի վիրահատություններից՝ շնորհիվ տեխնոլոգիական զարգացման.
- Մինիմալ ինվազիվ մոտեցում. Կիրառվում են փոքր կտրվածքներ, որոնք քիչ են վնասում փափուկ հյուսվածքները և մկանները, ինչը զգալիորեն արագացնում է հետվիրահատական վերականգնումը։
- Անհատականացված պրոթեզներ. Որոշ դեպքերում պրոթեզը ընտրվում կամ մոդելավորվում է պացիենտի անատոմիական առանձնահատկություններին համապատասխան։
Վերականգնումը՝ հաջողության բանալին
Վիրահատությունը հաջողության միայն կեսն է։ Մյուս կեսը կախված է պացիենտի կամքից և վերականգնողական բուժման (ռեաբիլիտացիա) պատշաճ կազմակերպումից։
- Վաղ շարժունակություն. Անհրաժեշտ է սկսել շարժվել և քայլել վիրահատությունից հետո հնարավորինս շուտ (սովորաբար 24-48 ժամվա ընթացքում)՝ ֆիզիոթերապևտի հսկողության ներքո։
- Ֆիզիկական թերապիա. Կանոնավոր կինեզիոթերապիան կարևոր է մկանների ուժը և հոդի շարժման ամպլիտուդը վերականգնելու համար։
- Կենսակերպի փոփոխություններ. Պրոթեզի ծառայության ժամկետը (որը կարող է հասնել 15-25 տարվա) երկարացնելու համար խորհուրդ է տրվում խուսափել ծանր ֆիզիկական աշխատանքից, ցատկերից և ծանր սպորտաձևերից։
Եթե ձեր կյանքի որակը սահմանափակվել է ցավով, ապա էնդոպրոթեզավորումը ժամանակակից, հուսալի և անվտանգ միջոց է՝ վերադարձնելու ձեր շարժունակությունը և ազատվելու քրոնիկ ցավից։
Մի՛ համակերպվեք ցավին։ Դիմեք օրթոպեդիկ վիրաբույժի՝ քննարկելու ձեր առանց ցավի շարժվելու հնարավարությունը։
Ամրագրեք ձեր այցը վնասվածքաբան-օրթոպեդ Արման Ներսիսյանի մոտ Doctor Yan հավելվածով կամ doctoryan.am կայքում։