Հղիության ընթացքում ուլտրաձայնային հետազոտությունների ամբողջական ուղեցույց
Նյութը պատրաստվել է Ուիգմոր կանանց և երեխաների հիվանդանոցի ճառագայթաբան, ուլտրաձայնային հետազոտության մասնագետ Կարինե Դավթյանի հետ համատեղ։
Հղիությունը դինամիկ գործընթաց է, և դրա ճիշտ հսկողությունը թույլ է տալիս ժամանակին հայտնաբերել հնարավոր խնդիրները, գնահատել պտղի զարգացումը և ապահովել մոր ու երեխայի անվտանգությունը։
Ստորև ներկայացված է հղիության ընթացքում իրականացվող հիմնական ուլտրաձայնային հետազոտությունների կառուցվածքային և համապարփակ ուղեցույցը։
1․ Արգանդային հղիության հաստատում
Արգանդային հղիության հաստատումը կարևոր է վաղ փուլում՝ արտարգանդային հղիությունը բացառելու և հղիության ճիշտ ընթացքը վերահսկելու համար։
Երբ կատարել հետազոտությունը
- Եթե հայտնի է ձվազատման օրը — 19–20 օր հետո
- Հղիության դրական թեստից — 7 օր հետո
Ինչու է սա կարևոր
Վաղ ուլտրաձայնային հետազոտությունը թույլ է տալիս՝
- Հաստատել, որ հղիությունը տեղակայված է արգանդում
- Տեսնել գեստացիոն պարկը, հետագայում՝ սաղմն ու սրտի բաբախը
- Բացառել արտարգանդային հղիությունը
- Որոշել հղիության վաղ ժամկետը
Այս փուլում հաճախ կիրառվում է վագինալ ուլտրաձայնային հետազոտություն, քանի որ այն առավել զգայուն է հղիության վաղ փուլերի դեպքում։
2․ Առաջին եռամսյակ — 11⁺0 – 13⁺6 շաբաթ
Այս փուլը համարվում է ամենակարևոր սքրինինգային շրջաններից մեկը։
Լաբորատոր մաս
- Արյան բիոքիմիական հետազոտություն՝ 10–14 շաբաթ
(կոմբինացված սքրինինգի բաղադրիչ)
Հետազոտության հիմնական նպատակները
1. Հղիության ժամկետի ճշգրիտ որոշում ըստ ԳՊՉ (գագաթ–պոչ երկարություն)
ԳՊՉ-ն (CRL) համարվում է հղիության ժամկետի ամենաճշգրիտ չափանիշը առաջին եռամսյակում։
2. Օձիքային տարածության չափում
Օձիքային տարածության (NT) մեծացումը կարող է կապված լինել քրոմոսոմային խանգարումների հետ։
3. Քթոսկրի գնահատում
Քթոսկրի բացակայությունը կամ թերզարգացումը կարող է լինել տրիսոմիաների ռիսկի ցուցիչ։
4. Վաղ անատոմիական գնահատում
Չնայած պտուղը դեռ փոքր է, հնարավոր է գնահատել՝
- Գլխուղեղի նախնական կառուցվածքը
- Որովայնային պատը
- Սիրտը
- Վերջույթները
5. Խոշոր արատների բացառում
Այս փուլում հնարավոր է հայտնաբերել մի շարք ծանր կառուցվածքային արատներ։
6. Տրիսոմիաների ռիսկի գնահատում
Կոմբինացված սքրինինգը ներառում է՝
- Օձիքային տարածություն
- Քթոսկրի գնահատում
- Մայրական արյան բիոքիմիական ցուցանիշներ
- Մոր տարիքը
Այդ տվյալների համադրությամբ հաշվարկվում է, օրինակ՝ տրիսոմիա 21-ի (Դաունի համախտանիշ) ռիսկը։
7. Արգանդի պարանոցի չափում
Վաղ շրջանում պարանոցի կարճ լինելը կարող է հուշել վաղաժամ ծննդաբերության ռիսկի մասին։
3․ Երկրորդ եռամսյակ — 18–22 շաբաթ
Սա համարվում է մորֆոլոգիական (մանրամասն անատոմիական) ուլտրաձայնային հետազոտության ոսկե ժամանակահատվածը։
Հիմնական նպատակները
1. Պտղի մանրամասն անատոմիական գնահատում
Գնահատվում են՝
- Գլխուղեղի կառուցվածքը
- Դեմքը
- Սիրտը (չորս խոռոչ և ելքային ուղիներ)
- Ողնաշարը
- Որովայնի օրգանները
- Երիկամները
- Վերջույթները
Այս փուլում հայտնաբերվում են պտղի կառուցվածքային արատների մեծ մասը։
2. Արգանդի պարանոցի չափում
Հատկապես կարևոր է վաղաժամ ծննդաբերության ռիսկի գնահատման համար։ Կարճ պարանոցը կարող է պահանջել լրացուցիչ հսկողություն կամ միջամտություն։
4․ Երրորդ եռամսյակ — 32–34 շաբաթ
Այս փուլում շեշտը դրվում է պտղի աճի և ընդհանուր վիճակի գնահատման վրա։
Հիմնական նպատակները
1. Պտղի աճի գնահատում
Չափվում են՝
- Գլխի շրջագիծ
- Որովայնի շրջագիծ
- Ազդրի երկարություն
Այս տվյալների հիման վրա գնահատվում է պտղի քաշը։
2. Քաշի պերցենտիլի որոշում
Պտղի քաշը համեմատվում է համապատասխան հղիության շաբաթվա նորմատիվ տվյալների հետ՝
- <10-րդ պերցենտիլ — աճի հետաձգում
- 90-րդ պերցենտիլ — մեծ պտուղ
3. Ընկերքի և պտղաջրերի վիճակի գնահատում
- Պլացենտայի տեղակայում
- Հասունության աստիճան
- Պտղաջրերի քանակ (AFI կամ խորության չափում)
4. Առաջադիր մասի որոշում
Սահմանվում է՝
- Գլխային
- Փորի
- Կողմնային դիրք
Սա կարևոր է ծննդալուծման պլանավորման համար։
5. Ուշ դրսևորվող արատների հայտնաբերում
Որոշ արատներ կարող են դրսևորվել միայն երրորդ եռամսյակում, ուստի այս հետազոտությունը կարևոր է նաև այդ տեսանկյունից։
Ամփոփում
Հղիության ընթացքում ուլտրաձայնային հետազոտությունները պարզապես «տեսնելու» համար չեն։ Դրանք հստակ ժամանակացույցով իրականացվող հետազոտություններ են, որոնք ունեն կոնկրետ նպատակներ՝
- Վաղ փուլում՝ հղիության հաստատում
- Առաջին եռամսյակում՝ սքրինինգ և ռիսկերի գնահատում
- Երկրորդ եռամսյակում՝ մանրամասն անատոմիական ստուգում
- Երրորդ եռամսյակում՝ աճի և ծննդաբերության պլանավորման գնահատում
Ժամանակին իրականացված հետազոտությունները ապահովում են առավել անվտանգ և կանխատեսելի հղիություն՝ ինչպես մոր, այնպես էլ ապագա երեխայի համար։
Ամրագրեք ձեր այցը Ուիգմոր կանանց և երեխաների հիվանդանոցի ճառագայթաբան, ուլտրաձայնային հետազոտության մասնագետ Կարինե Դավթյանի մոտ Doctor Yan հավելվածով կամ doctoryan.am կայքում՝ առանց զանգի և անցեք մանրակրկիտ ուլտրաձայնային հետազոտություն։